
Hansel ve Gretel
Aslı Tohumcu
#rüzgaraltıyazı
Hansel adında bir adam vardı. Ormanın kıyısında yaşardı. O böylesini tercih ettiğini düşünse de, işi gereği ormanın kıyısında yaşardı. İşi, aslen, günübirlikçilerin ve kampçıların, parkta sağa sola attığı ve ormanın canına kastedebilecek çöpleri toplamaktı. Tuvaletleri de temizlediğini, bu tuvaletlerin, sezonda, her akşam bir korku filmi sahnesi gibi taştığını, milletin sıçtığı renk renk boku, hijyenik ped ve kondomu kustuğunu dillendirmezdi. Sormazlardı ya, işinden hoşnut olduğunu söylerdi sorsalar, hem zaten ekmeğini başka türlü çıkaramazdı.
Bazen, piknik alanının dışına taşan misafirler olurdu, sıradan ailelerin aval çocukları bir topun ya da frizbinin falan peşine takılırlardı, bunlara müsamaha gösterirdi Hansel. Ama kampçılara, aşklarını ve sevişmelerini, içkilerini ve müziklerini gözüne soka soka yaşayan o hadsiz kampçılara göz açtırmazdı asla. Kendisine verildiğine ve iyi taşıdığına inandığı bir otoriteyle, o taşkınları iştahla uyarır, keyiflerini mutlaka kaçırırdı.
Baharlarda ve yazın yoğun bir işti sadece, bu yüzden şanslı sayardı kendini. Kış aylarını, piknik alanına ev sahipliği yapan ormanın kıyısındaki kulübesinde, ateşinin başında şükrederek geçirirdi. Dünyada bir damı, içecek bir tas çorbası olmayan nice insan vardı. Herkesin dikili bir ağacı olsun diye dişini tırnağına taktığı bu dünyada, koskoca bir ormanı vardı, nasıl şükretmesindi. Şükrederken ağaçtan oymalar yapmayı sever, bunları boyar, bazen avladığı küçük bir kuşu doldurur, penceresinin önüne dizerdi eserlerini.
Evine dönerken pencere önünde dizili duran geyikle ayıyı, tilkiyle kuşu, yaşlı kadın, yaşlı adam ve kızını görünce, kulübesini gerçek bir yuvaya dönüştürmeyi başardığı düşüncesiyle gururlanırdı. Bu kış bir de orman bekçisi oymuştu, bekçi boş durmasın -bu nokta önemliydi- diye, birkaç piknikçi de oymuştu peşinden.
Anası, gurbette tohuma kaçmak üzere bir oğlu olduğunu unutmamış, münasip bir gelin bulmuştu ona. Memleketten, babalarını bir pres makinesinde kaybetmiş, yedi çocuklu bir ailenin en büyük kızı Gretel’i.
Gretel yatalak annesine bakmak için liseyi bırakmış ve taliplerini geri çevire çevire talibi kalmamış, her şeyde sırasını seve seve kardeşlerine vermişti. Babasının ölümünden sonra dayanamayan annesi de göçünce, Allah affetsin Gretel biraz nefes alacağını düşünmüştü. Ağabeyi de sağ olsun bir nefeste açıklamıştı durumu; baba evini açık tutacak güçleri yoktu, ya gelip yeğenlerine bakma işinde yengesine yardım edecek ya da evlenip kendi evini kuracaktı. Hayatında ilk kez bir seçenek sunulmuştu Gretel’e. Kendi evinin hanımı olmayı tercih etti.
Haliyle kışın evlendiler, Hansel’in bir işi vardı, öyle zırt pırt izin alamazdı, hem zaten sorumluluk sahibi bir adamdı. Şehirdeki belediye binasında sade bir nikah kıydılar. Kızın ailesinden ağabeyi katıldı törene yalnızca, şehre gidip gelmek bedava mıydı ya? Nikahtan sonra hızla vedalaşırlarken, ağabeyinin eğilip Hansel’in eline yapışması ve öpmeye çalışması Gretel’in gözünden kaçmadı. Hansel’in annesi, “Bak,” dedi Gretel’i kolundan hoyratça çekerek, “hem öksüzsün hem yetim, o yüzden benden sana bir anne tavsiyesi: Kocanın gönlünü hoş tut, kulağını sadece onun dediklerine ve isteklerine aç, evlilikte huzur budur.” Ne kadar zor olabilir ki bu öğüdü tutmak diye düşündü Gretel, nikah dairesinden çıkarlarken.
Yol boyu, kocasının ormanı ve işini hevesle anlatmasını dinlerken doğru kararı verdiğini düşünerek, uzun zaman sonra ilk defa keyiflendi Gretel. “Önümde yepyeni bir dünya açılıyor,” deyiverdi birden Hansel’in ellerine sarılarak. Hansel bu densizliğini, yatalak annesinin analık görevlerini yerine getirip kızını terbiye edememesine verdi Gretel’in. “Dünya önümde açılıyor hatta.” Yolun bitmeyecek gibi uzun gelmesine, ilk geceyi nasıl geçireceklerine dair endişesine rağmen yerindeydi keyfi Gretel’in. Kulübeyi görünceye kadar.
Ormanın tüm ölülerinin bir arada yattığı bir lahiti andırıyordu kulübe. Devrilmiş kütükler, daha önce varlığından bihaber olduğu hayvanların postları, çöp niyetine bırakılmış yırtık çadırlar, dağdan kendini aşağı atmış iri taşlarla, tek gözlü bir canavarı andırıyordu. O tek pencerede dizili raflarda Gretel’i bekleyen çarpık orman ahalisi ve insan topluluğu da tüyler ürpertici bir görüntüydü doğrusu. Hansel’in iddiasının aksine bir aileyi değil de, cehennemde yakıldıkları odunlardan kaçmış, insanda merhametten ziyade tiksinti uyandıran bir ucubeler topluluğunu andırıyorlardı. Bu düşünceyi sezmişlercesine Gretel’in üzerine diktiler gözlerini. Attığı her adımı kınayan bakışlarıyla takip ediyorlardı sanki. Tüyleri diken diken oldu yeni gelinin.
Gretel’in ürperdiğini fark eden Hansel, “Kışın soğuğu pistir buralarda,” dedi, “alışırsın.” İri vücudunu, Allah vergisi değilmiş de soğuğa karşı kendi geliştirdiği bir mekanizmaymış gibi gururla kabarttı.
Gretel bozuntuya vermedi, ne de olsa Hansel hakkında, onunla evli olduğu dışında pek bir bilgisi yoktu. “Soğuktan olacak evet,” dedi paltosuna iyice sarınarak, “alışırım elbette.” Nelere alışmamıştı ki.
Kulübedeki ilk gecesinde, Hansel kocalık görevini nazik ama beceriksizce yerine getirirken, pencere önüne dizili figürlerden biri, bir ayı olacak, dönüp kendisine bakınca Gretel çığlığı koyvermiş, Hansel de kocalık görevini başarıyla tamamladığı sonucuna varmıştı. Çığlığına bütün figürler dönüp kınama mı dese, yadırgama mı dese bilemediği bir ifadeyle bakınca, ikinci çığlığı koyvermişti Gretel. O ilk gece Hansel kendinden hoşnut, derin erkek uykusuna dalmıştı.
Gretel kan, reçine ve arap sabunu kokan kulübenin karanlığında kocasını uyandırmamak için kıpırdamadan yatmıştı. Kocasının o cehennemî figürleri oyarken kullandığı bıçaklarla, yontarken kullandığı çakılar diş biler gibi gıcırdamıştı bütün gece. Sonraları giderek azalan kabuslarla sıçrayarak daha az uyanır olmuş, yine de kesik uykularla yetinmeyi öğrenmişti.
Kış basit eylemlerle geçti: yakacak odun toplamak, toplananları kırmak, kulübenin süpürülüp silinmesi, şöminenin ateşinde pişen tavşan yahnisi, kabak çorbası, kızartılan ekmek ve üzerine sürülen tereyağı, kulübenin süpürülüp silinmesi, ateş başında acı kahvelerini içerken Hansel’in, Gretel’in dinleyerek de olsa tanımaktan hoşnutluk duyduğu bir dünyanın Hikâyelerini anlatması, Hansel’in bir tavşanı doldurması ve park alanında ateş yakılmaz tabelası oyması, sayısı artan eserleri için duvarlardan birine uzunca bir raf çakması, kulübenin süpürülüp silinmesi ve Hansel’in Gretel’i karlar altında neredeyse seçilemeyen ormanda çıkardığı yürüyüşlerle.
Gretel en çok, çocukluğunu andıran, babasının kanayarak ölmediği, annesinin adı konamayan o illetle yataklara düşmediği dönemin hatıralarını çağrıştıran bu yürüyüşleri sevmişti. Botlarıyla kara bastıkça çıkan o tatlı sesi, ağaçların dallarından yere yağan karı, kışı uyanık geçiren küçük bir hayvanla rastlaşma ihtimalini sevmişti. Kulübenin içeriye kör penceresinin sakinlerine duyduğu ürküntü azalmadığından, fırsatını buldukça verandada nefesleniyordu. Bahar ve yaz mutlaka daha iyi geçecekti, daha çok ve daha güzel nefes alacaktı Gretel, kulübenin dışında bir yaşamı olacaktı nihayet. Hansel tuhaf huylarına rağmen iyiydi, hoştu ama içten içe insan sıcaklığını arıyordu Gretel.
Tamam, kocasına da alışmıştı, karı kocalık yaptıkları geceler artık daha kolay geçiyordu. Gretel açısından alınacak bir zevk yoktu pek, çünkü göz açıp kapayana kadar olup bitiyordu her şey. Ancak sıkıntı da yoktu, figürlerle göz göze gelmemek için gözlerini sımsıkı kapatıyordu.
Bahar geldi. Piknik alanı halka açılmadan yapılması gereken işler vardı. Hansel evin direği olarak her işi her zamanki gibi yapacağını söylese de, Gretel ondan ayrı kalmak istemediğini, bütün kış onu çalışırken görmeyi sabırsızlıkla beklediğini, hem belki bir işin ucundan tutabileceğini söyledi. Hansel kulübenin büyükçe bir köşesini işgal eden işliğinde reçine kutularını, yağlarını tekrar tekrar dizerek, en son bir sincabın beynini burnundan çıkarmak için kullandığı aparatı tekrar tekrar temizleyerek düşündü bu öneriyi.
Sincabı pencere önündeki yerine yerleştirdikten sonra, Gretel’in dile getirmezse başının ağrıyacağını artık öğrendiği övgülerini, kabara kabara kabul etti. Ardından lütfettiğinin farkında olarak, “Benimle işe gel madem hanım,” dedi, hanım kelimesini alayla vurgulayarak. “Madem bu kadar istiyorsun.”
Gretel sevincini usturuplu dile getirmeyi akıl edecek kadar tanımıştı artık Hansel’i. Ama ayı “ne mal olduğunu biliyorum”, tilki “senin bu numaralarına karnım tok” dercesine bakmıştı sanki.
Büyük gün geldiğinde alet edavatı el arabasına yüklediler, Gretel’in pişirdiği kekle demlediği çayı da alıp tatilden sonraki ilk iş günü için yola koyuldular. Gretel kulübeden uzağa ve uzağa koşmamak, çocukça bir neşeyle sıçramamak için zor tutuyordu kendini. Gretel’i etkilemek için bir fırsat daha çıktığını, hatta büyük bir fırsat çıktığını anlayan Hansel’se, yolda çocuklar gibi bıcır bıcır konuşup duruyordu. Günübirlikçi ailelerin çok hatırşinas olduğundan, kimi zaman çay, kek ya da etli dürüm ve bira ikram ettiklerinden, kendisine nasıl da bir sıcaklık gösterdiklerinden hatta müdavimlerle kopmaz dostluklar kurduğundan, hani neredeyse bir aile gibi olduklarından bahsediyordu.
“Ha, bu arada,” dedi Hansel anlattığı Hikâyeyi kesip, “sana da bir şey ikram ederlerse…”
Gretel’in eli heyecanla beyaz koynuna gitti. “Ay, bana mı? İkram mı?”
Hanımının bu imkândan yararlanıp yararlanmayacağının kararının ona kaldığını idrak etmenin tadını çıkardı bir an Hansel. “Hah, işte,” dedi sonra, “onu diyorum. Bekçinin hanımısın sonuçta, beni etkilemek için,” -bunu belirtmenin hayrına olacağını düşünmüştü- “anlarsın ya, sana da izzet ve ikramda bulunabilirler. Teşekkürü ihmal etmeden alır, bir köşede kendi başına yersin.” Gretel’e sunduğu imkânlar arasında bu ikramların da bulunması fikri hoşuna gitmişti. “Belki ileride sen de benim gibi oturursun masalarına. Ama bak, baştan söyleyeyim, bira ya da likör tekliflerini kabul ettiğini görmeyeyim. Evli bir hanıma yakışmaz. Yakışıksız ilk hareketinde kulübede kalırsın.”
Gretel, “Tabii,” dedi, ancak sıcak yaz gecelerinde babasıyla karşılıklı soğuk biralar deviren annesini düşündü. Kahkahalar atan, babasına sataşan, hayat dolu annesini. Annesi yatalak kalmasaydı nasıl olurdu hayatı, diye düşündüğü ilk seferdi bu. Gözleri yaşardı, bütün organları ağzına hücum etti.
Donmuş borular, örümcek ağları, fare pislikleri, rüzgârın kırdığı bir pencere ve ağaçların silkelediği yüklerle işleri bittiğinde, piknik alanı kışı hiç yaşamamış, hep baharda takılı kalmışçasına mis gibi çıktı ortaya. Bahar temizliğini takip eden ilk hafta sonu ilk misafirler de akın etti: İhtiyar anne babalarıyla çiçeği burnunda aileler, arkadaş grupları, şirket grupları, manitacılar, mangalcılar, birkaç da doğa ve kitap iptilası.
Hansel tuvaletlerin önünde, basılmaktan çimenden yana çoraklaşmış alanda, kollarını iri göğsünde kavuşturmuş, eve dönen evlatlarını seyreden bir baba gibi gururla seyrediyordu günübirlikçileri. Gretel’in gururla kocasına değil de, misafirlere heyecanla bakması bile canını sıkmıyordu.
O ilk günü düşününce ne kadar uzak geliyordu şimdi Hansel’e. Çukura bir kürek toprak daha attı, küreği yağmurla cıvımış toprağa saplayıp küreğin sapına yaslandı da düşündü bunu Hansel. Üzülmeden, hayret ederek. Nasıl gelmişti işler bu noktaya? Gretel işleri buraya nasıl getirmişti? Kıymet bilmez kadın.
İkram edilen ilk kekle mi başlamıştı? Gretel bir çocuğa, topunu yumuşak bir ayak vuruşuyla iade ettiği ya da bir kızla hulohop çevirdiği an mı? Yo yo, hiç sanmıyordu Hansel öyle başladığını. O vakitler, işliğini temizlemeye girişmesi, biraz kan biraz reçine kokusu, hemen getiriyordu eski Gretel’i geri.
O sarı cadının gelişiyle olmuştu ne olduysa. Her pazar gelen şehirli ailenin sarışın annesi Gretel’le bir ağaç altında dertleşmeye başladığında. Gretel hiç susmadan, “Falanca şehirde yeni açılan AVM’yi öve öve bitiremedi, ucuz eteklikler de varmış, her şey pahalı değilmiş ha!” diye ağzından keyif salyaları akıta akıta konuşmaya başladığında. Neyin ucuz, neyin pahalı olduğunu, alışveriş yapıp yapmayacağını o cadıdan öğrenecekti sanki Hansel.
“Bak falanca bana bu romanları verdi. Ah, şu Jane Eyre’i sen de okumalısın, öyle dramatik ve kafa karıştırıcı ki!”
Ceyneyriyi söndö ökümalısın, hah! Hansel öyle boş işlerin insanı mıydı roman okuyacak, hem zaten vakti mi vardı hayatlarını çekip çevirmekten eğlenmeye! Gretel’in bir grup kampçının yabancı dilini kırık dökük de olsa konuşması, ne olduğunu anlamadığı bir şeylere kampçılarla gülmesi de hep o cadıdan yüz bulmasındandı. Kulübeyi daha ve daha çok arap sabunuyla ovalatması, Gretel’e bildiği dilleri unutturur sanmıştı Hansel, işe yaramamıştı.
Sofralara Gretel sayesinde davet edildiğini, o sofralarda eğreti durduğunu, Gretel gibi rahat oturup kalkamadığını kavradığında niyet etmiş, ama Gretel, Hansel gibi parkçı yeleği giymek istediğini, mavi önlükle kendini hizmetçi gibi hissettiğini söylediğinde girişmişti kulübeyi güçlendirme işine. Biraz daha ayı postu, biraz daha koyun postu, biraz daha taş toprakla bir kat duvar daha örmüştü üç buçuk duvarın etrafına. İşe yaramamıştı.
Derken Gretel fikirlerini yataklarına sokmaya başlamıştı. O sarı cadı bir ifrit sokmuştu karısının içine, o baş başa sohbetlerde.
“Üstüne çıkmak istiyorum”, “Arkama geçmek ister misin?”, “Acele etme, sakin”, “Ağzıma almamı ister misin?”, “Sakin, acele etme şöyle”, “Öyle yapma, hoşuma gitmiyor”.
Eh, o cadı gibiler değil miydi piknik alanının güzel tuvaletlerini tamponlarla, kondomlarla tıkayan? O cadı gibiler değil miydi Gretel’e üzümlü kek tarifleriyle birlikte, doğurmak yerine hayatı yaşamasını salık veren?
Ah ah, sevdiklerine dokunulmaya, huzuru kaçırılmaya, düzeni bozulmaya görsün, bir baba babacanlığını hemen kaldırır rafa. Hansel de baltasını kaldırıp indirmişti bir öğle vakti Gretel’in kafasına.
Kulübelerinin arkasında biri odun kırıyor, diğeri çamaşır asıyordu. İlk günlerde Hansel nasıl susmak bilmiyorduysa, şimdi de Gretel susmak bilmiyordu. Şehirde yeni açılan ücretsiz havuzdan, alışveriş merkezinden ucuza alınacak mayolarla havuza gidebileceklerinden -hem de kadınlı erkekli-, kasabalı yeni evli çiftin bebek beklediğinden… Sarı cadı susmak bilmiyordu, susturulması gerekiyordu. Buraya kadar bir sorun yoktu belki de, ya da vardı, ne fark eder, Hansel’in bam teline basan, piknik alanında bir köşeye kuracağı marmelat ve ot tezgahıyla daha çok kazanabileceklerini söylemesi olmuştu Gretel’in.
Gretel mandallarını tutturduğu çarşafa doğru sendeledi. Az önce sakız gibi olduğunu vurgulamıştı aynı çarşafın, cıvıldayarak. Bir elini kafasına, diğerini çarşafa götürmüştü aptal kadın, tutunabilirmiş gibi. Hansel ikinci darbeyi, bu defa dürtüsel değil de basbayağı bilinçle indirdiğinde, çarşafı beraberinde götürerek düşmüştü Gretel toprağa. Gıkı bile çıkmadan. Hansel alışkındı avladıklarını parçalamaya, hemen sıvadı kolları ve akşam olmadan ustalıkla gördü işini.
Çamaşır sepetinden hâlâ ıslak bir havlu alıp sildi elini yüzünü. Bir parçasını özenle ayırdıktan sonra el arabasına doldurdu Gretel’i. Kulübenin arkasından yukarı, daha yukarı iterken el arabasını, yağmurun yaklaştığını anladı. Yağmur gelmeden kazabildi neyse ki çukuru.
Her şey bitince ayırdığı parçayı alıp kulübeye geçti. Gretel’in neşeli bir anda yakalandıysa da, öldürülmenin tuhaf bir şekilde çarpıttığı suratına yapışmış kanlı saçlarını şefkatle yıkadı. Tekrar orijinal rengine, kahverengine boyadı o kırmızı bukleleri. Evli bir kadına yakışır şekilde örüp siyah bir kurdeleyle bağladı ensesinden. O, bir şey sandığı beynini, cadının zehirleriyle doldurduğu beynini burnundan çıkardı sonra. Yüzünün nemini alıp kuruttu sabırla, yanaklarını ve göz çukurlarını az bir şey reçineyle doldurdu. Yüzünü yağladı yine de özel bir maskeyle. Gözleri nasılsa, zaten hâlâ parlaktı. Boyamadan, olduğu gibi yerleştirdi pencere önüne, işi bitince.
“Görelim şimdi Ceyneyriyi,” diye kıkırdadı Hansel aletlerini temizler, işliğini toparlarken. Etli yahnisini yedi bir güzel, sıcak kahvesini içti, pencere önünde bir ileri bir geri takdirle yürüyerek. Arada durup son eserinin başını okşadı, “Yaaa,” dedi, “işte böyle. Herkes ait olduğu yerde.”
Ne zamandır beynini oyan ağrı geçmişti. Kulübeyi de bir güzel silip süpürdükten sonra, o adi cadının çaldığı uykularını nihayet uyumak için yatağına geçti. Gece sık sık korkunç bir çığlık sesine uyandı, gözünü açtıkça kesilen. Pencere önündeki figürlerin küçüldüğünü, evet yatmadan öncesine göre bariz bir şekilde daha küçük ve büzüşmüş olduklarını fark etti sabah. Onlar küçüldükçe Gretel’in çarpık suratı eski güzelliğini kazanıyor, cildi yaşarken hiç olmadığı kadar ışıldıyordu.
Her gece evin çatısını kapatan bir çadır, pencere pervazını oturttuğu bir kütük, şöminenin bacasından bir taş düşüyordu. Kulübe çiviye takılmış bir yün kazak gibi sökülüyordu her çığlıkla, her tamirat girişimiyle biraz ve biraz daha çöküyor, çürüyor, dökülüyordu. Bir çığlığa bakıyordu artık, Hansel’e mezar olmasına, son bir çığlığına bakıyordu Gretel’in ha ha.
